“พระ” นอกจากหมายถึง คำใช้แทนชื่อเรียกพระภิกษุสงฆ์ หรือหมายถึงพระพุทธรูป ตามที่ทราบกันดีแล้ว ในพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ คำขึ้นต้นว่า “พระ” ที่น่ารู้ยังมีอีกมาก เช่น พระกรน้อย (คำที่ใช้ในราชาศัพท์) หมายถึง ชื่อเสื้อชั้นในที่แขนต่อแถบรัดคู่กับฉลองพระองค์ทรงประพาส พระคุณเจ้า เป็นคำเรียกพระภิกษุที่นับถือ, เป็นสรรพนามบุรุษที่ ๒ พระเจ้าหลวง หมายถึง พระเจ้าแผ่นดินที่สละราชสมบัติให้รัชทายาทเป็นพระเจ้าแผ่นดินแทน พระเชื้อเมือง (คำโบราณ) หมายถึง พระเสื้อเมือง, เทวดาที่รักษาบ้านเมือง พระเดชพระคุณ เป็นคำนำหน้าสมณศักดิ์ของพระราชาคณะ เช่น เรียน พระเดชพระคุณท่านเจ้าคุณพระพิมลธรรม, ถ้าใช้นำหน้าสมณศักดิ์ของสมเด็จพระราชาคณะ ใช้ว่า พระเดชพระคุณท่านเจ้าประคุณ หรือพระเดชพระคุณท่านเจ้าพระคุณ เช่น กราบเรียน พระเดชพระคุณท่านเจ้าประคุณ สมเด็จพระพุฒาจารย์,เป็นคำเรียกผู้มียศบรรดาศักดิ์ หรือพระภิกษุสงฆ์ที่มีสมณศักดิ์สูง, เป็นสรรพนามบุรุษที่ ๒ พระบฏ หมายถึง ผืนผ้าที่มีรูปพระพุทธเจ้าเป็นต้นและแขวนไว้เพื่อบูชา พระยาโต๊ะทอง หมายถึง ข้าราชการที่ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นพระยา และได้รับพระราชทานโต๊ะทอง (พานก้นตื้น) เป็นเครื่องสำหรับยศ, ผู้ที่ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ตระกูลจุลจอมเกล้า ชั้นตติยจุลจอมเกล้าวิเศษ มีบรรดาศักดิ์เสมอตำแหน่งที่ได้รับโต๊ะทอง พระยาพานทอง หมายถึง ข้าราชการที่ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นพระยา และได้รับพระราชทานพานทอง เป็นเครื่องสำหรับยศ, ผู้ที่ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ตระกูลจุลจอมเกล้าชั้นทุติยจุลจอมเกล้าขึ้นไป มีบรรดาศักดิ์เสมอตำแหน่งที่ได้รับพานทอง พระรูป, พระรูปชี หมายถึง เจ้านายที่เสด็จบวชเป็นชี พระสนม หมายถึง เจ้าจอมมารดาหรือเจ้าจอมอยู่งานซึ่งทรงพระเมตตายกย่องขึ้นเป็นชั้นสูง โดยได้รับพระราชทานหีบหมากทองคำลงยาราชาวดี พระสนมเอก หมายถึง เจ้าจอมมารดาที่ได้รับพระราชทานพานทองเพิ่มจากหีบหมากทองคำลงยาราชาวดี ในสมัยโบราณมี ๔ ตำแหน่ง คือ ท้าวอินสุเรนทร์ ท้าวศรีสุดาจันทร์ ท้าวอินทรเทวี และท้าวศรีจุฬาลักษณ์ พระไอยการ (คำโบราณ) เป็นชื่อหมวดของกฎหมาย เช่น พระไอยการลักษณะกู้หนี้.
โดยคุณนฤมล บุญแต่ง
จากหนังสือพิมพ์เดลินิวส์
http://www.dailynews.co.th/article/44/5295
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น